Cắt chi phí cố định ở Nhật

固定費 là khoản bạn cắt một lần rồi tiết kiệm mãi. Ở Nhật, bốn nhóm đáng làm nhất là điện thoại, điện và gas, nhà, và bảo hiểm — và cả bốn đều có thể đổi được, kể cả khi bạn tưởng là “công ty nào cũng như nhau”.

Bài 2 series “Cách tiết kiệm ở Nhật”. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026.

Bắt đầu bằng việc liệt kê, không phải bằng việc cắt

Mở app ngân hàng và lịch sử thẻ, xem 3 tháng gần nhất, ghi ra mọi khoản lặp lại. Chia thành ba cột:

Bắt buộc, không đổi được — tiền nhà đang trong hợp đồng, thuế, bảo hiểm nhà nước.
Bắt buộc, đổi được — điện thoại, mạng, điện, gas, bảo hiểm tư.
Không bắt buộc — đăng ký app, dịch vụ, phòng gym, bảo hành mở rộng.

Cột thứ ba xử lý trong một buổi tối: hủy hết cái nào bạn không dùng trong 30 ngày qua. Cột thứ hai là phần còn lại của bài này.

Điện thoại: khoản dễ cắt nhất, số tiền lớn nhất

Nhiều người Việt sang Nhật ký gói ở cửa hàng nhà mạng lớn vì lúc đó cần tiếng Nhật hỗ trợ, rồi giữ nguyên nhiều năm. Nếu bạn dùng dưới 10 GB mỗi tháng và chủ yếu ở nơi có Wi-Fi, khoản này thường cắt được đáng kể.

Cách làm:

Xem lượng dữ liệu thật bạn dùng trong app nhà mạng, lấy số của 3 tháng, chọn theo tháng cao nhất chứ không theo cảm giác.
Kiểm tra ràng buộc: hợp đồng còn thời hạn không, phí hủy bao nhiêu, máy đã trả hết chưa.
Giữ số cũ bằng thủ tục chuyển mạng giữ số (MNP). Xin mã chuyển mạng ở nhà mạng hiện tại trước khi đăng ký nơi mới.
Chuẩn bị giấy tờ: 在留カード, thẻ ngân hàng hoặc thẻ tín dụng đứng tên bạn, và đôi khi マイナンバーカード.
Bỏ các tùy chọn cộng thêm — bảo hành máy, gói nhạc, gói bảo mật — nếu bạn không dùng.

Lưu ý: gói giá rẻ thường có tốc độ chậm hơn vào giờ cao điểm và hỗ trợ chủ yếu qua mạng. Nếu bạn chưa tự tin tiếng Nhật, chọn nhà mạng có hỗ trợ tiếng Việt hoặc tiếng Anh, hoặc nhờ người đi cùng.

Điện và gas: bạn có quyền đổi công ty

Đây là điều nhiều người không biết. Theo 資源エネルギー庁, bán lẻ điện được tự do hóa hoàn toàn từ 1/4/2016 — mọi hộ gia đình và cửa hàng đều được tự chọn công ty điện và biểu giá. Với gas thành phố, tự do hóa bán lẻ thực hiện từ tháng 4/2017, xóa thế độc quyền vùng của công ty gas.

Nghĩa là:

Bạn không bị buộc dùng công ty điện của vùng mình. Đổi công ty không cần thay dây, không cần đổi đồng hồ trong hầu hết trường hợp, và không có chuyện điện “kém chất lượng hơn” — vẫn cùng một lưới truyền tải.
Nhiều công ty có gói combo điện + gas giảm giá, hoặc gói ưu đãi cho hộ dùng nhiều vào ban đêm.
Trước khi đổi, xem hóa đơn 12 tháng để biết mức dùng theo mùa; gói rẻ vào mùa hè có thể đắt vào mùa đông.
Kiểm điều kiện hủy và thời hạn ràng buộc của gói mới; một số gói có phí hủy giữa kỳ.

Với プロパンガス (gas bình) thì khác — giá do bên cung cấp đặt và thường phụ thuộc chủ nhà, nên hỏi 管理会社 trước khi tính đổi.

Nước và cách giảm 光熱費 mà không cần đổi hợp đồng

Vòi sen tiết kiệm nước — khoản đầu tư một lần, giảm cả tiền nước và tiền gas làm nóng.
Đặt nhiệt độ máy lạnh hợp lý và dùng chế độ hẹn giờ thay vì bật tắt liên tục.
Rèm cách nhiệt và dán màng cửa sổ — hiệu quả rõ ở căn hộ cũ vào mùa đông.
こたつ hoặc chăn sưởi thay cho sưởi cả phòng khi bạn ở một mình.
Giặt bằng nước lạnh, phơi thay vì sấy — máy sấy là thiết bị tốn điện nhất trong nhà nhiều người.

Tiền nhà: khoản lớn nhất, khó nhất, nhưng đáng tính

Tiền nhà thường chiếm phần lớn nhất trong 固定費. Đổi nhà tốn kém nên chỉ làm khi có điểm hoàn vốn rõ:

Tính tổng chi phí chuyển nhà: 礼金, 敷金, phí môi giới, phí bảo lãnh, phí dọn dẹp khi trả nhà cũ, tiền chuyển đồ, phí lắp mạng lại.
Chia cho khoản tiết kiệm mỗi tháng để ra số tháng hoàn vốn. Trên 24 tháng thì thường không đáng, trừ khi bạn còn ở lâu.
Thời điểm tốt để thương lượng là khi sắp tới hạn gia hạn hợp đồng, hoặc khi phòng trống lâu trong khu.
Xin xem lại 更新料 — khoản này không phải khắp nơi đều có và mức thì tùy hợp đồng.
Nhà công (公営住宅, UR) có điều kiện và thời điểm xét riêng; hỏi 市役所 xem bạn có thuộc diện.

Nếu bạn định đổi nhà, đọc kỹ các khoản phí trước — chi tiết ở nhóm bài về nhà ở của Onhat.

Bảo hiểm tư: đừng trả cho rủi ro nhà nước đã lo

Ở Nhật, bảo hiểm y tế công đã chi trả phần lớn chi phí khám chữa bệnh, và còn có 高額療養費 giới hạn số tiền bạn phải tự trả trong một tháng. Nhiều người Việt mua thêm bảo hiểm y tế tư mà không biết phần này đã được bao.

Cách rà soát:

Liệt kê mọi hợp đồng bảo hiểm bạn đang trả, ghi số tiền/tháng và nó chi trả cho tình huống gì.
Bỏ những cái trùng lặp với bảo hiểm công hoặc trùng nhau.
Giữ những cái bảo vệ rủi ro lớn và ít xảy ra — tử vong khi bạn có người phụ thuộc, trách nhiệm dân sự, cháy nổ nhà thuê. Đây là chỗ bảo hiểm có ý nghĩa.
Nhớ rằng phí bảo hiểm nhân thọ được khấu trừ thuế ở mức có trần — chi tiết ở bài giảm thuế và bảo hiểm ở Nhật. Nhưng đừng mua bảo hiểm chỉ để được khấu trừ; khoản khấu trừ nhỏ hơn phí bạn trả.

Các khoản đăng ký nhỏ cộng lại không nhỏ

Bốn dịch vụ 500–1.000 yên/tháng là 24.000–48.000 yên/năm. Cách xử lý dứt điểm:

Lọc sao kê thẻ theo từ khóa lặp lại, đánh dấu mọi khoản dưới 2.000 yên xuất hiện hằng tháng.
Hủy tất cả, giữ lại tối đa hai cái bạn thật sự dùng hằng tuần.
Với gói dùng thử miễn phí: đặt báo trên điện thoại 2 ngày trước khi hết hạn, không đợi tới ngày cuối.
Cẩn thận các khoản trả theo năm — chúng không xuất hiện trong sao kê tháng này nên rất dễ bị bỏ sót.

🗣️ Tiếng Nhật hữu ích

Từ vựng: 固定費 (chi phí cố định) · 乗り換え (đổi nhà cung cấp) · 解約金 (phí hủy) · 違約金 (tiền vi phạm hợp đồng) · 縛り (thời hạn ràng buộc) · 電力会社の切替 (đổi công ty điện) · 都市ガス / プロパンガス (gas thành phố / gas bình) · 更新料 (phí gia hạn hợp đồng nhà) · 見直し (rà soát lại).

「解約したいです。解約金はいくらですか」 — “Tôi muốn hủy. Phí hủy bao nhiêu?”
「電力会社を切り替えたいのですが、工事は必要ですか」 — “Tôi muốn đổi công ty điện, có cần thi công gì không?”
「今のデータ使用量に合うプランはどれですか」 — “Gói nào phù hợp với lượng dữ liệu tôi đang dùng?”

📋 Checklist cắt 固定費

Xem sao kê 3 tháng, liệt kê mọi khoản lặp hằng tháng và hằng năm
Hủy toàn bộ đăng ký không dùng trong 30 ngày qua
Lấy lượng dữ liệu 3 tháng gần nhất, đổi gói điện thoại theo số thật
Xin mã MNP trước khi đăng ký nhà mạng mới, để giữ số cũ
Xem hóa đơn điện gas 12 tháng, so giá và đổi công ty nếu rẻ hơn
Kiểm điều kiện hủy và thời hạn ràng buộc của mọi gói mới
Rà soát bảo hiểm tư, bỏ phần trùng với bảo hiểm công
Nếu tính đổi nhà: tính điểm hoàn vốn trước khi quyết
Cộng lại tổng tiết kiệm mỗi tháng, nhân 12 để thấy kết quả năm

Câu hỏi thường gặp

Ở Nhật có được đổi công ty điện không?

Được. Theo 資源エネルギー庁, bán lẻ điện được tự do hóa hoàn toàn từ ngày 1/4/2016, nên mọi hộ gia đình đều tự chọn công ty và biểu giá. Điện vẫn đi qua cùng một lưới truyền tải nên chất lượng không đổi, và trong hầu hết trường hợp việc đổi không cần thi công gì thêm.

Gas cũng đổi được không?

Với gas thành phố thì được, vì tự do hóa bán lẻ đã thực hiện từ tháng 4/2017 và xóa thế độc quyền theo vùng. Với プロパンガス thì khác, giá do bên cung cấp đặt và thường gắn với chủ nhà hoặc công ty quản lý, nên bạn cần hỏi 管理会社 trước khi tính chuyện đổi.

Đổi sang gói điện thoại giá rẻ có mất số cũ không?

Không, nếu bạn dùng thủ tục chuyển mạng giữ số. Hãy xin mã chuyển mạng ở nhà mạng hiện tại trước khi đăng ký nơi mới, và kiểm tra hợp đồng còn ràng buộc hay còn nợ tiền máy không. Chuẩn bị 在留カード và thẻ thanh toán đứng tên bạn khi đăng ký.

Có nên mua bảo hiểm y tế tư ở Nhật không?

Cân nhắc kỹ, vì bảo hiểm y tế công đã chi trả phần lớn chi phí khám chữa bệnh và còn có 高額療養費 giới hạn số tiền bạn tự trả trong tháng. Bảo hiểm tư có ý nghĩa nhất với rủi ro lớn và ít xảy ra như tử vong khi bạn có người phụ thuộc, trách nhiệm dân sự hay cháy nổ nhà thuê.

Khi nào thì đổi nhà là đáng?

Khi số tháng hoàn vốn hợp lý. Hãy cộng toàn bộ chi phí chuyển nhà gồm 礼金, 敷金, phí môi giới, phí bảo lãnh, phí dọn dẹp nhà cũ và tiền vận chuyển, rồi chia cho khoản tiết kiệm mỗi tháng. Nếu ra trên 24 tháng thì thường không đáng, trừ khi bạn còn ở khu đó lâu.

Nguồn tham khảo

Bài viết mang tính tham khảo, thông tin được kiểm tra vào tháng 9/2026. Điều kiện gói và phí hủy khác nhau theo từng nhà cung cấp — hãy đọc điều khoản trước khi ký.

Thanh Nguyen

Tác giả

Cắt chi phí cố định ở Nhật: điện thoại, điện gas, nhà, bảo hiểm