開業届 và 青色申告 ở Nhật

Khi thu nhập phụ đã đều đặn, bước tiếp theo là 開業届 và 青色申告. Nghe có vẻ rắc rối, nhưng đây là cách hợp pháp giảm thuế đáng kể nhất cho người làm tự do ở Nhật: khấu trừ tới 650.000 yên, chuyển lỗ sang các năm sau, và trả lương cho người nhà cùng làm.

Bài 23 series “Cách kiếm tiền ở Nhật”. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026.

開業届 là gì và khi nào cần

「個人事業の開業・廃業等届出書」 là giấy khai với 税務署 rằng bạn bắt đầu hoạt động kinh doanh cá nhân. Áp dụng cho người bắt đầu hoạt động phát sinh 事業所得, 不動産所得 hoặc 山林所得.

Theo trang thủ tục của 国税庁, thời điểm nộp là trước hạn 確定申告 của năm có sự việc bắt đầu kinh doanh (nếu hạn trùng cuối tuần hay ngày lễ thì lùi sang ngày làm việc tiếp theo). Trên thực tế nên nộp sớm, vì nhiều thủ tục khác cần có nó, và bản thân giấy này không tốn phí.

Ai chưa cần nghĩ tới: người chỉ có thu nhập lẻ, không đều, xếp vào 雑所得 và không định lập sổ sách. Ranh giới 事業所得 hay 雑所得 đã nói ở bài viết blog và affiliate ở Nhật.

青色申告: khoản khấu trừ đáng để làm sổ sách

Theo 国税庁 No.2072, mức 青色申告特別控除 có ba bậc:

Mức khấu trừ	Điều kiện
650.000 yên	Đủ điều kiện của mức 550.000 yên, cộng thêm một trong hai: lưu sổ điện tử đạt chuẩn 優良な電子帳簿, hoặc gửi tờ khai kèm 貸借対照表 và 損益計算書 qua e-Tax trước hạn
550.000 yên	Có hoạt động phát sinh 不動産所得 hoặc 事業所得; ghi sổ theo 複式簿記; đính kèm 貸借対照表 và 損益計算書 và nộp trước 15/3
100.000 yên	Người khai 青色 nhưng không đạt điều kiện hai mức trên

Lưu ý: nếu bạn chọn cách tính theo 現金主義 thì không được mức 550.000 yên.

Ba lợi ích nữa ít người để ý (国税庁 No.2070):

純損失の繰越控除 — lỗ được chuyển sang trừ vào lãi của 3 năm sau (dài hơn với lỗ do thiên tai theo quy định), hoặc chuyển lùi để xin hoàn thuế năm trước.
青色事業専従者給与 — tiền lương trả cho người nhà từ 15 tuổi trở lên làm việc chuyên trách được tính là chi phí, nếu đã khai báo và trả đúng như khai.
貸倒引当金 — được lập dự phòng nợ khó thu theo tỷ lệ quy định.

Đổi lại: phải lưu sổ sách và chứng từ 7 năm theo nguyên tắc (một số loại như hóa đơn là 5 năm).

Hạn nộp đơn xin 青色申告 — chỗ dễ trượt nhất

Theo 国税庁, 「青色申告承認申請書」 phải nộp:

Trước 15/3 của năm bạn muốn áp dụng, nếu đang hoạt động rồi
Trong 2 tháng kể từ khi bắt đầu, nếu mới mở kinh doanh trong năm (sau 16/1)
Trường hợp thừa kế hoạt động kinh doanh có mốc riêng

Trượt hạn thì năm đó bạn chỉ khai được 白色申告 — mất toàn bộ phần khấu trừ trên. Đây là lý do nên nộp 開業届 và 青色申告承認申請書 cùng lúc ngay khi bắt đầu.

Các giấy khác có thể cần

給与支払事務所等の開設届出書 — nếu bạn thuê người và trả lương: nộp trong 1 tháng kể từ khi phát sinh.
青色事業専従者給与に関する届出書 — nếu muốn tính lương người nhà vào chi phí.
減価償却資産の償却方法の届出書 — nếu muốn chọn cách khấu hao khác mặc định.
消費税 các đơn liên quan — chỉ khi bạn chủ động chọn thành người nộp thuế tiêu dùng hoặc chọn chế độ đơn giản; mốc doanh thu và 特定期間 đã nói ở bài IT freelance ở Nhật.

Ba việc thay đổi sau khi có 開業届

Ghi sổ trở thành bắt buộc, không phải tùy ý. Dùng phần mềm kế toán là cách rẻ nhất — tự làm Excel với 複式簿記 rất dễ sai.
Tách tài khoản. Mở một tài khoản riêng cho hoạt động kinh doanh. Trộn với chi tiêu gia đình là nguồn gốc của mọi rắc rối khi 税務署 hỏi.
Có thể ảnh hưởng tới quyền lợi khác. Ví dụ việc bạn được khai là người phụ thuộc của vợ/chồng, hay một số trợ cấp — hỏi trước khi nộp nếu bạn đang trong diện đó.

Visa: 開業届 không thay được tư cách lưu trú

Đây là điểm cực kỳ quan trọng và hay bị hiểu sai. Nộp 開業届 không cho bạn quyền kinh doanh nếu tư cách lưu trú không cho phép. 税務署 và 入管 là hai cơ quan khác nhau, và việc 税務署 nhận giấy của bạn không có nghĩa là 入管 đồng ý.

Với 留学 / 家族滞在: hoạt động sinh lợi cần 資格外活動許可, và làm kinh doanh tự do thường vượt khỏi phạm vi giấy phép thông thường.
Với 技術・人文知識・国際業務: làm freelance trong đúng phạm vi chuyên môn là chuyện khác với mở kinh doanh; quy mô lớn có thể phải chuyển sang tư cách 経営・管理.
Với 永住者, 定住者, 日本人の配偶者等: không giới hạn loại hoạt động.

Hỏi 入管 trước khi nộp 開業届 nếu bạn không thuộc nhóm cuối. Thứ tự này quan trọng.

🗣️ Tiếng Nhật hữu ích

Từ vựng: 開業届 (giấy khai mở kinh doanh) · 青色申告承認申請書 (đơn xin khai màu xanh) · 複式簿記 (ghi sổ kép) · 貸借対照表 (bảng cân đối) · 損益計算書 (báo cáo lãi lỗ) · 純損失の繰越 (chuyển lỗ) · 専従者給与 (lương người nhà chuyên trách) · 白色申告 (khai thường).

「開業届と青色申告承認申請書を出したいのですが」 — “Tôi muốn nộp giấy khai mở kinh doanh và đơn xin khai 青色.”
「青色申告の要件を満たしているか確認したいです」 — “Tôi muốn xác nhận mình có đủ điều kiện khai 青色 không.”

📋 Checklist

Xác nhận tư cách lưu trú cho phép hoạt động kinh doanh — hỏi 入管 trước
Nộp 開業届 tại 税務署 quản lý nơi bạn ở
Nộp 青色申告承認申請書 cùng lúc (hoặc trước 15/3, hoặc trong 2 tháng kể từ khi bắt đầu)
Chọn phần mềm kế toán hỗ trợ 複式簿記 và e-Tax
Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh
Nếu trả lương người nhà: nộp 専従者給与届出書 và trả đúng như khai
Lưu sổ sách và chứng từ theo nguyên tắc 7 năm
Kiểm tra ảnh hưởng tới diện người phụ thuộc và bảo hiểm trước khi nộp

Câu hỏi thường gặp

開業届 phải nộp trong bao lâu?

Theo trang thủ tục của 国税庁, thời điểm nộp là trước hạn 確定申告 của năm có sự việc bắt đầu kinh doanh, và nếu hạn trùng ngày nghỉ thì lùi sang ngày làm việc tiếp theo. Dù vậy nên nộp càng sớm càng tốt, vì nhiều thủ tục khác cần có nó và giấy này không mất phí.

青色申告 được khấu trừ bao nhiêu?

Tối đa 650.000 yên khi đủ điều kiện mức 550.000 yên cộng thêm việc lưu sổ điện tử đạt chuẩn hoặc gửi tờ khai kèm bảng cân đối và báo cáo lãi lỗ qua e-Tax trước hạn. Mức 550.000 yên đòi ghi sổ kép và nộp trước 15/3, còn các trường hợp khác được 100.000 yên.

Nộp đơn xin 青色申告 trễ hạn thì sao?

Năm đó bạn chỉ khai được 白色申告 và mất toàn bộ phần 青色申告特別控除. Hạn là trước 15/3 của năm muốn áp dụng nếu đang hoạt động, hoặc trong 2 tháng kể từ khi bắt đầu nếu mới mở trong năm, nên cách an toàn nhất là nộp cùng lúc với 開業届.

Người nước ngoài nộp 開業届 có được kinh doanh luôn không?

Không. 税務署 nhận giấy khai thuế của bạn không có nghĩa 入管 cho phép hoạt động đó theo tư cách lưu trú hiện tại. Với 留学 hay 家族滞在 thì cần 資格外活動許可, và kinh doanh quy mô lớn có thể phải chuyển sang tư cách 経営・管理, nên hãy hỏi 入管 trước.

Lỗ của năm đầu có dùng được không?

Có, nếu bạn khai 青色申告 với thu nhập dạng 事業所得. Lỗ ròng được chuyển sang trừ vào lãi của 3 năm sau, hoặc chuyển lùi để xin hoàn thuế năm trước. Ngược lại, lỗ của 雑所得 không được bù trừ với thu nhập khác, nên phân loại thu nhập rất quan trọng.

Nguồn tham khảo

Bài viết mang tính tham khảo, thông tin được kiểm tra vào tháng 9/2026. Quy định thuế và tư cách lưu trú có thể thay đổi — hãy xác nhận lại với 税務署 và 入管 trước khi nộp giấy.

Thanh Nguyen

Tác giả

開業届 và 青色申告: thủ tục và khoản khấu trừ 650.000 yên