Thanh Nguyen 
Kiếm được tiền là một việc, khai đúng để không bị truy thu là việc khác. Bài này đi qua đúng những gì người có thu nhập phụ ở Nhật cần làm: gộp nguồn thu, tính chi phí được trừ, chọn loại thu nhập và bấm nộp qua e-Tax.
Bài 24 series “Cách kiếm tiền ở Nhật”. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026.
Bạn có phải khai không?
Người ăn lương đã được 年末調整 ở công ty, về nguyên tắc không cần 確定申告 nếu tổng thu nhập ngoài lương từ 200.000 yên trở xuống. Nhưng có nhiều trường hợp vẫn phải khai:
- Thu nhập ròng ngoài lương vượt 200.000 yên
- Bạn khai thuế vì lý do khác (医療費控除, ふるさと納税 không dùng one-stop, năm đầu vay mua nhà…) → phải khai cả phần dưới 200.000 yên
- Bạn nhận lương từ hai nơi trở lên — xem bài làm hai công ty cùng lúc
- Bạn muốn xin lại thuế đã bị giữ (ví dụ 源泉徴収 10,21% từ việc dịch thuật, viết bài)
Kể cả khi không cần 確定申告, bạn vẫn có thể phải khai 住民税 ở 市役所 — điểm này nói riêng ở bài 住民税 và cách nộp 普通徴収.
“200.000 yên” là con số nào?
Đây là chỗ sai phổ biến nhất. Ngưỡng tính trên thu nhập (所得) — tức doanh thu trừ chi phí — không phải trên số tiền vào tài khoản.
Ví dụ: nhận 350.000 yên tiền dịch thuật trong năm, chi phí hợp lệ 180.000 yên (từ điển, máy tính khấu hao, tiền tàu, phí mạng phần dùng cho việc) → thu nhập là 170.000 yên, dưới ngưỡng. Nhưng bạn phải chứng minh được chi phí đó bằng hóa đơn.
Ngược lại, tiền bán đồ cũ trong nhà thường không tính vào đây vì bán đồ dùng cá nhân về nguyên tắc không chịu thuế — chi tiết và ngoại lệ ở bài bán hàng Mercari có phải đóng thuế.
Gộp các nguồn thu: bảng phân loại
| Nguồn thu | Loại thu nhập | Giấy tờ cần giữ |
|---|---|---|
| Baito, làm ở công ty thứ hai | 給与所得 | 源泉徴収票 của từng nơi |
| Việc nền tảng, dịch thuật, viết bài, IT hợp đồng | 事業所得 hoặc 業務に係る雑所得 | 支払調書 (nếu có), sổ thu chi, hóa đơn chi phí |
| Giao đồ ăn, 業務委託 | 事業所得 hoặc 雑所得 | Báo cáo thu nhập trong app, hóa đơn xe/xăng |
| Bán hàng có mua về bán lại | 事業所得 hoặc 雑所得 | Hóa đơn mua, doanh thu sàn, phí sàn, phí ship |
| Point campaign, quà tặng không gắn mua hàng | 一時所得 | Lịch sử nhận, giá trị quy đổi |
| Doanh thu quảng cáo từ nền tảng nước ngoài | 事業所得 hoặc 雑所得 | Báo cáo thanh toán, chứng từ thuế đã giữ ở nước ngoài |
Lưu ý quan trọng: lỗ của 雑所得 không bù trừ được với lương. Nếu bạn đầu tư thiết bị lớn và dự kiến lỗ năm đầu, hãy đọc bài 開業届 và 青色申告 trước khi hết năm.
Chi phí được trừ — và cách chia phần dùng riêng
- Trừ được: thiết bị, phần mềm, phí nền tảng, phí chuyển tiền, tiền tàu đi làm việc, sách và tài liệu chuyên môn, phí gửi hàng, bao bì.
- Chia theo tỷ lệ sử dụng (家事按分): tiền mạng, tiền điện, tiền nhà nếu bạn làm việc tại nhà. Phải có cơ sở tính hợp lý — ví dụ theo diện tích phòng làm việc hoặc số giờ dùng — và ghi lại cách tính.
- Không trừ được: chi tiêu sinh hoạt cá nhân, tiền ăn hằng ngày, thuế thu nhập và 住民税 của chính bạn.
- Tài sản trên 100.000 yên thường phải khấu hao nhiều năm chứ không trừ hết một lần — có chế độ đặc biệt cho tài sản nhỏ, hỏi 税務署 nếu bạn mua thiết bị đắt.
Thời gian và cách nộp
- Kỳ khai thuế thu nhập hằng năm thông thường từ 16/2 đến 15/3; khi ngày hạn trùng cuối tuần thì lùi sang ngày làm việc tiếp theo. Với kỳ khai thu nhập năm 2025, 国税庁 ghi hạn khai và nộp thuế thu nhập là 16/3/2026, còn 消費税 của người kinh doanh cá nhân là 31/3/2026.
- Cách nộp: dùng 確定申告書等作成コーナー trên web của 国税庁 rồi gửi qua e-Tax, hoặc in ra mang tới 税務署. Gửi qua e-Tax là điều kiện của mức khấu trừ 650.000 yên cho người khai 青色.
- Cần có: マイナンバーカード (hoặc mã ID/mật khẩu xin ở 税務署), thông tin tài khoản ngân hàng để nhận hoàn thuế, 源泉徴収票, và bảng tổng hợp thu chi của bạn.
- Nộp tiền thuế: chuyển khoản, thẻ tín dụng, thanh toán qua ứng dụng, hoặc trực tiếp — mỗi cách có phí và mốc khác nhau.
Nếu bị giữ thuế 源泉徴収 thì thường được hoàn
Việc dịch thuật, viết bài, thuyết trình thường bị giữ 10,21% ngay khi trả tiền (国税庁 No.2795). Khoản đó là tạm thu, không phải thuế cuối cùng. Sau khi bạn khai đúng chi phí và các khoản khấu trừ, phần đã giữ thường lớn hơn thuế thực phải nộp — và bạn được hoàn.
Vì vậy: đừng bỏ khai chỉ vì thấy “đã bị trừ thuế rồi”. Bỏ khai trong trường hợp này chính là mất tiền của mình.
Bốn lỗi làm phát sinh truy thu và tiền phạt
- Bỏ sót một nguồn thu. Nền tảng và công ty đều báo cáo dữ liệu chi trả; số của bạn không khớp thì rất dễ bị hỏi.
- Kê chi phí không có hóa đơn. Không chứng minh được là bị loại, và phần bị loại kéo theo tiền thuế thiếu cộng phụ phí.
- Khai muộn. Nộp sau hạn phát sinh 無申告加算税 và 延滞税. Khai muộn còn hơn không khai.
- Quên 住民税. Nhiều người khai xong thuế thu nhập rồi tưởng đã xong; 住民税 tính riêng và có cách thu riêng.
🗣️ Tiếng Nhật hữu ích
Từ vựng: 確定申告 (khai thuế thu nhập) · 収入 / 所得 (doanh thu / thu nhập sau chi phí) · 必要経費 (chi phí cần thiết) · 家事按分 (chia phần dùng riêng và việc) · 源泉徴収票 (giấy chứng nhận thuế đã giữ từ lương) · 支払調書 (giấy chi trả) · 還付 (hoàn thuế) · 無申告加算税 (phụ phí do không khai).
- 「副業の所得を申告したいのですが、書き方を教えてください」 — “Tôi muốn khai thu nhập phụ, chỉ tôi cách viết với.”
- 「源泉徴収された分の還付を受けたいです」 — “Tôi muốn được hoàn phần thuế đã bị giữ.”
📋 Checklist trước kỳ khai thuế
- Liệt kê mọi nguồn thu trong năm, kể cả khoản nhỏ
- Thu 源泉徴収票 của tất cả nơi làm và 支払調書 nếu có
- Tổng hợp hóa đơn chi phí, ghi rõ cơ sở chia phần dùng cho công việc
- Tính thu nhập ròng từng nguồn, đối chiếu với ngưỡng 200.000 yên
- Xác định loại thu nhập từng nguồn (給与 / 事業 / 雑 / 一時)
- Chuẩn bị マイナンバーカード hoặc mã ID và mật khẩu
- Nộp trong kỳ khai, qua e-Tax nếu muốn khấu trừ 青色 mức cao nhất
- Sau khi khai: kiểm tra cách nộp 住民税 và lịch trả tiền thuế
Câu hỏi thường gặp
Thu nhập phụ dưới 200.000 yên có phải khai không?
Người ăn lương đã được 年末調整 về nguyên tắc không cần 確定申告 nếu thu nhập ngoài lương từ 200.000 yên trở xuống. Nhưng nếu bạn khai thuế vì lý do khác như 医療費控除 hay ふるさと納税 không dùng one-stop thì phải khai cả phần dưới ngưỡng, và bạn vẫn có thể phải khai 住民税 tại 市役所.
Ngưỡng 200.000 yên tính trên doanh thu hay lợi nhuận?
Tính trên thu nhập, tức doanh thu trừ chi phí cần thiết, không phải số tiền vào tài khoản. Ví dụ nhận 350.000 yên và có 180.000 yên chi phí chứng minh được thì thu nhập là 170.000 yên, dưới ngưỡng. Điều kiện là bạn giữ được hóa đơn cho phần chi phí đó.
Kỳ khai thuế ở Nhật là khi nào?
Thông thường từ 16/2 đến 15/3, và khi ngày hạn trùng cuối tuần thì lùi sang ngày làm việc tiếp theo. Với thu nhập năm 2025, 国税庁 ghi hạn khai và nộp thuế thu nhập là 16/3/2026, còn 消費税 của người kinh doanh cá nhân là 31/3/2026. Nộp muộn phát sinh 無申告加算税 và 延滞税.
Đã bị trừ 源泉徴収 rồi thì có cần khai không?
Nên khai, vì khoản 10,21% bị giữ khi trả tiền chỉ là tạm thu chứ không phải thuế cuối cùng. Sau khi tính đủ chi phí và các khoản khấu trừ, phần đã giữ thường lớn hơn số thuế thực phải nộp nên bạn được hoàn lại. Bỏ khai trong trường hợp này là tự mất tiền.
Tiền mạng và tiền điện ở nhà có trừ được không?
Trừ được phần dùng cho công việc theo cách chia gọi là 家事按分, nhưng phải có cơ sở tính hợp lý như theo diện tích phòng làm việc hoặc số giờ sử dụng, và bạn nên ghi lại cách tính. Phần chi tiêu sinh hoạt cá nhân thì không được trừ, nên đừng kê cả hóa đơn.
Nguồn tham khảo
Bài viết mang tính tham khảo, thông tin được kiểm tra vào tháng 9/2026. Quy định thuế có thể thay đổi theo năm — hãy xác nhận lại trên trang 確定申告 của 国税庁 hoặc hỏi 税務署 nơi bạn ở.
