Làm hai công ty ở Nhật

Làm hai công ty cùng lúc ở Nhật không đơn giản là cộng hai bảng lương. Giờ làm của bạn được cộng dồn giữa các nơi theo luật lao động, bảo hiểm xã hội phải làm thủ tục riêng, và ai trả tiền tăng ca là chuyện đã có quy định rõ. Biết trước thì bạn không bị thiệt.

Bài 21 series “Cách kiếm tiền ở Nhật”. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026.

Điểm quan trọng nhất: giờ làm được cộng dồn

労働基準法 điều 38 khoản 1 quy định thời gian lao động được 通算 (cộng dồn) kể cả khi làm ở các cơ sở khác nhau — và theo hướng dẫn của 厚生労働省, “cơ sở khác nhau” bao gồm cả trường hợp khác chủ sử dụng lao động.

Nghĩa là 8 giờ ở công ty A cộng 3 giờ ở công ty B không phải “8 giờ + 3 giờ riêng biệt” mà là 11 giờ trong một ngày, và phần vượt mức định mức luật định (8 giờ/ngày, 40 giờ/tuần) là 時間外労働.

Khi cộng dồn vượt định mức, phía chủ sử dụng phải ký 36協定 và trả 割増賃金 theo 労基法 điều 37 cho phần giờ ngoài định mức phát sinh ở chỗ mình. Tỷ lệ cụ thể xem ở bài đọc bảng lương và tự tính tiền tăng ca.

Vậy ai phải trả tiền tăng ca?

Đây là câu hỏi khiến nhiều người mất tiền vì không dám hỏi. Nguyên tắc: bên nào để phát sinh phần giờ ngoài định mức sau khi cộng dồn thì bên đó trả. Trong thực tế, người ký hợp đồng sau (thường là công ty làm thêm) hay là bên phải trả phần 割増.

厚生労働省 còn giới thiệu 「管理モデル」 — cách quản lý giờ đơn giản hóa cho cả hai bên:

Công ty A (hợp đồng trước) và công ty B (hợp đồng sau) mỗi bên đặt trần giờ cho mình.
Sau khi áp dụng, công ty B coi toàn bộ giờ làm tại chỗ mình là giờ ngoài định mức và trả 割増賃金, bất kể thực tế bạn làm bao nhiêu ở A.
Tổng giờ ngoài định mức của A cộng giờ làm ở B được đặt trong khoảng dưới 100 giờ một tháng và bình quân 80 giờ trong nhiều tháng.

Nếu công ty bạn dùng mô hình này, bạn sẽ thấy công ty B trả 1,25 lần cho cả những giờ trông như giờ thường. Đó là đúng, không phải nhầm.

Nghĩa vụ của bạn: phải khai báo

Việc cộng dồn chỉ chạy được khi công ty biết bạn làm ở đâu. Hướng dẫn của 厚生労働省 đặt trách nhiệm khai báo lên người lao động: bạn cần cho công ty biết nơi làm khác, nội dung công việc, giờ theo hợp đồng và giờ làm thực tế.

Không khai thì hậu quả rơi lên đầu bạn: giờ làm vượt mức mà không ai quản, sức khỏe hỏng, và khi có tranh chấp thì rất khó chứng minh mình đáng được trả thêm.

Bảo hiểm xã hội: phải nộp 二以上事業所勤務届

Nếu bạn đủ điều kiện tham gia 社会保険 ở cả hai nơi, bạn không có hai bộ bảo hiểm. Theo 日本年金機構:

Bạn phải chọn một cơ sở làm nơi chính và nộp 「健康保険・厚生年金保険被保険者所属選択・二以上事業所勤務届」.
Hạn nộp: trong 10 ngày kể từ khi phát sinh sự việc.
Tiền bảo hiểm tính trên 標準報酬月額 gộp của cả hai nơi, rồi phân bổ (按分) cho từng công ty theo mức lương bạn nhận ở đó.

Điểm cần biết: cách này thường làm tổng tiền bảo hiểm cao hơn so với chỉ làm một nơi, vì mức chuẩn tính trên thu nhập gộp. Bù lại, 厚生年金 sau này cũng cao hơn.

Với 雇用保険 (bảo hiểm việc làm), nguyên tắc chung là tham gia ở nơi có thu nhập chính, không tham gia hai chỗ. Hỏi Hello Work về trường hợp của bạn.

Thuế: một nơi 年末調整, còn lại tự khai

Chỉ một nơi được làm 年末調整 cho bạn — nơi bạn nộp 扶養控除等申告書.
Nơi thứ hai trừ thuế theo bảng 乙欄, tỷ lệ cao hơn.
Vì vậy bạn thường phải tự làm 確定申告 để gộp thu nhập hai nơi và tính lại đúng — nhiều người được hoàn tiền ở bước này.
Thu nhập phụ dạng lương thì không chọn được cách nộp 住民税 riêng — chi tiết ở bài 住民税 và cách nộp 普通徴収.

Visa: hai nơi làm thì kiểm hai lần

Với 留学 và 家族滞在, giới hạn 28 giờ/tuần là tổng của tất cả nơi làm, không phải mỗi nơi 28 giờ. Đây là lỗi khiến nhiều du học sinh vi phạm mà tưởng mình đúng — xem bài 資格外活動許可 và giới hạn 28 giờ.

Với visa lao động, làm việc ở nơi thứ hai mà nội dung nằm ngoài phạm vi tư cách thì cần xin phép trước, và việc thêm cơ quan tiếp nhận cũng có thủ tục khai báo với 入管. Hỏi 入管 cho trường hợp cụ thể.

Khi nào nên làm hai nơi, khi nào không

Tình huống	Đánh giá
Cần thêm thu nhập ngắn hạn, việc thứ hai ít giờ và linh hoạt	Hợp lý, nhớ khai báo và theo dõi tổng giờ
Cả hai nơi đều full-time	Rủi ro sức khỏe cao, tiền bảo hiểm tăng, dễ vi phạm giờ
Việc thứ hai cùng ngành, cùng khách hàng với công ty chính	Nguy cơ xung đột lợi ích và vi phạm 就業規則
Bạn còn dư giờ nhưng công ty cấm 副業	Xử lý theo bài công ty cấm làm thêm thì sao

🗣️ Tiếng Nhật hữu ích

Từ vựng: 兼業 / 副業 (làm thêm nơi khác) · 労働時間の通算 (cộng dồn giờ làm) · 36協定 (thỏa thuận làm thêm giờ) · 管理モデル (mô hình quản lý giờ) · 二以上事業所勤務届 (khai làm từ 2 nơi) · 標準報酬月額 (mức lương chuẩn) · 按分 (phân bổ) · 乙欄 (bảng trừ thuế cho nơi phụ) · 扶養控除等申告書.

「他社でも働いています。労働時間の通算について確認したいです」 — “Tôi cũng làm ở công ty khác, muốn xác nhận về việc cộng dồn giờ làm.”
「二以上事業所勤務届は提出済みですか」 — “Đã nộp giấy khai làm từ hai nơi chưa?”

📋 Checklist làm hai nơi

Kiểm 就業規則 của công ty chính trước khi nhận việc thứ hai
Khai báo cho công ty nơi làm, giờ theo hợp đồng và giờ thực tế
Tự ghi tổng giờ mỗi tuần, đối chiếu với định mức 8 giờ/ngày và 40 giờ/tuần
Với 留学 / 家族滞在: tổng cả hai nơi không vượt 28 giờ/tuần
Nếu đủ điều kiện 社会保険 hai nơi: nộp 二以上事業所勤務届 trong 10 ngày
Chỉ nộp 扶養控除等申告書 ở một nơi; nơi kia bị trừ theo 乙欄
Cuối năm làm 確定申告 để gộp thu nhập và tính lại thuế

Câu hỏi thường gặp

Làm hai công ty thì giờ làm tính riêng từng nơi không?

Không. 労働基準法 điều 38 khoản 1 quy định thời gian lao động được cộng dồn kể cả khi làm ở các cơ sở khác nhau, và hướng dẫn của 厚生労働省 nêu rõ điều đó bao gồm cả trường hợp khác chủ sử dụng. Phần vượt 8 giờ mỗi ngày hoặc 40 giờ mỗi tuần sau khi cộng dồn là giờ làm ngoài định mức.

Ai phải trả tiền tăng ca khi làm hai nơi?

Bên để phát sinh phần giờ ngoài định mức sau khi cộng dồn phải ký 36協定 và trả 割増賃金 theo 労基法 điều 37, và trong thực tế thường là nơi ký hợp đồng sau. Nếu hai công ty áp dụng 管理モデル thì công ty ký sau coi toàn bộ giờ tại chỗ mình là giờ ngoài định mức và trả tỷ lệ cộng thêm.

Có phải làm thủ tục bảo hiểm gì khi làm hai nơi?

Nếu bạn đủ điều kiện tham gia 社会保険 ở cả hai nơi, bạn phải chọn một cơ sở làm nơi chính và nộp 「被保険者所属選択・二以上事業所勤務届」 cho 日本年金機構 trong 10 ngày kể từ khi phát sinh. Tiền bảo hiểm tính trên mức lương chuẩn gộp rồi phân bổ cho từng công ty theo lương bạn nhận ở đó.

Du học sinh làm hai chỗ thì mỗi chỗ được 28 giờ không?

Không. Giới hạn 28 giờ mỗi tuần là tổng của tất cả nơi làm, không phải cho từng nơi. Đây là lỗi rất hay gặp và có thể ảnh hưởng tới việc gia hạn tư cách lưu trú, nên hãy tự cộng giờ hằng tuần và giữ lại bảng lương của cả hai nơi để chứng minh.

Làm hai nơi thì cuối năm khai thuế thế nào?

Chỉ một nơi được làm 年末調整 cho bạn, nơi còn lại trừ thuế theo bảng 乙欄 với tỷ lệ cao hơn. Vì vậy bạn thường phải tự làm 確定申告 để gộp thu nhập hai nơi và tính lại cho đúng, và không ít người được hoàn tiền ở bước này.

Nguồn tham khảo

Bài viết mang tính tham khảo, thông tin được kiểm tra vào tháng 9/2026. Quy định lao động, bảo hiểm và tư cách lưu trú có thể thay đổi — hãy xác nhận lại với 労働基準監督署, 年金事務所 hoặc 入管 trước khi quyết định.

Thanh Nguyen

Tác giả

Làm hai công ty cùng lúc ở Nhật: giờ làm, bảo hiểm, thuế